Como está impreso na páxina
As que limpan, a ficha impresa
Un cartel pendurado no manubrio da habitación: «Por favor, arranxe o cuarto». Así abre a ficha de As que limpan na páxina. Ao regreso da praia, as camas feitas, as toallas limpas e o baño impoluto. Son As que limpan, as invisibles que carretan ao lombo un sistema turístico precarizador. Esta nota queda nesa ficha.
O calendario do 30 de novembro de 2023 está case enteiro posto neste título, en galego ou en castelán. A nota dese calendario lista as funcións. Aquí entra o texto da montaxe e mais os créditos.
A frase que a ficha pon no centro
As que limpan fala da loita organizada das camareiras de piso dos hoteis por acadar uns dereitos laborais e sociais xustos. Fronte a elas, a avaricia voraz dos propietarios das cadeas hoteleiras. Hai quen nunca limpou un váter e hai quen limpa cincocentos ao mes. Eses son os dous polos que a páxina escribe. Non hai, na ficha, o nome dunha cadea, nin dun sindicato, nin dun convenio.
«Cincocentos ao mes» é a cifra impresa. Non vén cun estudo ao lado, nin cun ano de reconto. Queda como a frase da ficha. O cartel do manubrio, «Por favor, arranxe o cuarto», é a outra frase entre comiñas. O bloque castelán, di a páxina reconstruída, repite o mesmo argumento: o cartel, a praia, as camas feitas e a loita das camareiras de piso. O título nese bloque é «las que limpian».
A praia non ten nome. A habitación tampouco. Non se saca diso unha vila costeira. A ficha de Elisa e Marcela si nomea unha igrexa e unha cidade. Esta non. O seu lugar é o cuarto, o manubrio e o váter, escritos así.
Creación e oficios de fóra
Creación e interpretación: Areta Bolado, Noelia Castro, Ailén Kendelman. Apoio dramatúrxico: Paula Carballeira. É o único dos catro espectáculos que imprime un apoio dramatúrxico. Música orixinal: Ailén Kendelman. Caracterización e vestiario: Esther Quintas. Escenografía: Beatriz de Vega. Axudantía de escenografía: Daniela Rodas. Iluminación: Del Ruíz.
Asesoría lingüística: Rosa Moledo. Asesoría de movemento: Clara Ferrão. Ollo máxico: Sara Rodríguez. A páxina non explica que é o ollo máxico nesa liña. O nome queda. Sara Rodríguez tamén aparece en Panamericana, alí como formación en maxia. Son dúas liñas, en dúas fichas. Non se xuntan nun único oficio.
Produción: Ailén Kendelman. Axudantía de produción e documentación: Celina F. Ponte. Imaxe gráfica: Carla Berrocal. Nas outras tres fichas a imaxe gráfica ou o deseño gráfico é de Noelia Castro. Aquí o crédito gráfico cambia de nome. Noelia Castro segue na creación e na interpretación.
Del Ruíz leva o acento no apelido, como a ficha o imprime. Non se iguala a outras grafías de luz da páxina. Daniela Rodas aparece só na axudantía de escenografía, debaixo de Beatriz de Vega.
Foto, vídeo e a coprodución
Vídeo: Álex Penabade. Trailer: Lucía Estévez. Fotografía: Pilar Abadez e Leticia T. Blanco. A grafía «Abadez» é a desta ficha. Nas outras tres, a fotografía escribe Pilar Abades. Leticia T. Blanco non aparece nas outras fichas. O trailer tampouco: só aquí hai unha liña de trailer, e leva o nome de Lucía Estévez.
Unha coprodución de A Panadaría e o Centro Dramático Nacional. Un centro, non os catro nomes de Elisa e Marcela. A páxina non di en que cidade nin en que sala do Nacional se fixo o traballo. Non o inventa esta nota.
A nota dos tres nomes recolle que a produción, outra vez, está en Ailén Kendelman, e que o apoio dramatúrxico sae das tres. Paula Carballeira non está na sección Nós. Está nesta ficha.
Lucía Estévez asina o trailer e non o vídeo. O vídeo é de Álex Penabade. A páxina fai esas dúas caixas seguidas e non as funde nun único crédito de imaxe en movemento. Leticia T. Blanco non volve nas outras fichas de fotografía. A grafía Abadez queda só nesta liña.
O título no calendario, sen converter a ficha en axenda
Entre setembro e decembro de 2023, a páxina lista funcións co título Las que limpian ou As que limpan. Ermua, Bilbao, Molina de Segura, Castelló, Alcalá de Henares, Fuenlabrada, Parla, Chiclana, Rianxo, A Coruña, Teo, Mondariz, Curtis, El Puerto de Santa María, Guadalcacín, Leganés, Móstoles, Arganda del Rey, Azuqueca de Henares, Brión, Vigo, Culleredo, Ribeira, Soutomaior, Ribadumia, Laguna de Duero e Segovia están nesa lista. A última data impresa dese bloque é o 16 de decembro de 2023, no Teatro Juan Bravo de Segovia.
Esa lista é o calendario, non o argumento. Non di que cada teatro deses sexa o lugar onde acontece a historia do cartel. Di que a montaxe tiña función anunciada alí na páxina capturada ese novembro. A frase «Castelló, Murcia» xunto a «Paranif de la Universitat» cópiase como está. A páxina escribe Murcia nesa liña.
O 23 de outubro, en Teixeiro, Curtis, a páxina marca unha función escolar. O 19 de novembro, na Sala Ártika de Vigo, marca sesión vermú. O 18 de novembro nesa sala aparece dúas veces: unha sen aclaración e outra como sesión vespertina. Son as marcas impresas, non un horario xeral da compañía.
O que esta ficha non fai
Non recomenda un hotel, nin unha praia, nin unha cadea. O sistema turístico precarizador é o termo da ficha para o que as invisibles carretan. Os propietarios das cadeas hoteleiras son o polo de enfronte, escritos así, sen marca comercial. Parar a ficha aí é respectar o que está impreso.
Tampouco hai unha duración, un número de personaxes nin unha canción nomeada. A música orixinal leva o nome de Ailén Kendelman e non un título de tema. A caracterización e o vestiario van xuntos, en Esther Quintas, sen un inventario de pezas.
O parágrafo de apertura da compañía, o de 2013, non menciona esta montaxe. Non se lle pon ese ano. A coprodución co Centro Dramático Nacional é o dato institucional que a ficha si dá, e abonda.
Esther Quintas xunta caracterización e vestiario nunha caixa. Non hai unha segunda persoa no vestiario desta ficha, a diferenza de Panamericana, onde deseño e confección van en liñas distintas. A música tampouco leva un título de tema: só o nome de Ailén Kendelman na propia ficha.
Preguntas
Cal é a frase do cartel?
«Por favor, arranxe o cuarto», pendurado no manubrio da habitación. A ficha non di o nome do hotel nin o da praia.
Que cifra imprime a ficha?
Hai quen nunca limpou un váter e hai quen limpa cincocentos ao mes. Non acompaña a cifra cun estudo.
Con quen é a coprodución?
Con o Centro Dramático Nacional. A de Elisa e Marcela é outra: Centro Dramático Galego e tres concellos. Non son a mesma liña.